III w V kadencji posiedzenie Zarządu IRWŁ

FullSizeRender

W posiedzeniu Zarządu IRWŁ 25 sierpnia 2015 roku udział wzięli: Bronisław Węglewski – Prezes IRWŁ, Andrzej Komala – Wiceprezes IRWŁ, Członkowie Zarządu: Ewa Bednarek, Mariusz Cheba, Dariusz Kowalczyk oraz Delegat IRWŁ do KRIR – Adam Michaś.

 Podczas posiedzenie Zarządu IRWŁ omawiano sytuację w rolnictwie województwa łódzkiego spowodowaną długotrwałą suszą oraz działania mające na celu ograniczenie jej skutków dla poszkodowanych rolników. W tej części posiedzenia wzięła udział Danuta Moreń – Inspektor w Wydziale Infrastruktury Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego, która omówiła działania podejmowane w tej sprawie przez Wojewodę Łódzkiego. Omówiła okresy raportowania wyników analizy zagrożenia suszą oraz wartości progowe klimatyczne bilansu wodnego dla poszczególnych roślin uprawnych i gleb oznaczające wystąpienie suszy. W województwie łódzkim skutki suszy dotknęły: zboża jare i ozime, rzepak, rośliny strączkowe, warzywa gruntowe, łąki i pastwiska, kukurydzę na kiszonkę, krzewy owocowe oraz sady. Brak deszczu to nie jedyny problem. Bardzo wysokie temperatury powodowały wręcz „gotowanie się” owoców miękkich, np. aronii, maliny itp. Dotyczy to również sadów jabłoniowych. Susza najdotkliwiej dotknęła północno-zachodnią część regionu łódzkiego. Objęła gminy wiejskie w powiecie kutnowskim, w łęczyckim, w łowickim, w poddębickim, w zgierskim, w sieradzkim, w skierniewickim, w brzezińskim, w rawskim, w pabianickim i w łaskim. Jednak jej skutki odczuwalne są na terenie całego województwa. Dlatego przedłużony został termin sporządzenia protokołów strat przez komisje szacujące.

            Zarząd IRWŁ zwrócił uwagę, że skutki suszy odczują także rolnicy posiadający powyżej 15 ha użytków rolnych, którzy zobowiązani są do tak zwanego „zazieleniania”. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informuje, że zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015 r., poz. 354) wysianie mieszanek w międzyplonie ścierniskowym jest możliwe do dnia 20 sierpnia br.

Natomiast, jeżeli rolnik nie może wysiać mieszanki w ww. terminie np. ze względu na suszę, w celu realizacji praktyki zazielenienia w zakresie utrzymania obszarów proekologicznych (EFA), może:

  1. dokonać zmiany elementu proekologicznego np. na międzyplon ozimy, wysiewany od 1 lipca do 1 października i utrzymywany na gruncie do 15 lutego następnego roku;
  2. możliwa jest również zmiana gatunku roślin wysiewanych w mieszankach w międzyplonie ścierniskowym lub ozimym oraz zamiana działki, na której będzie utrzymywany obszar EFA. Zmiany elementów proekologicznych są możliwe przy spełnieniu następujących warunków:

                      I.      wyłącznie do wysokości odsetka powierzchni zadeklarowanej jako EFA we wniosku o przyznanie płatności na 2015 r. (np. jeśli beneficjent zadeklarował 5% EFA, zmiana jest możliwa do osiągnięcia 5%);

                   II.      tylko w ramach działek będących w posiadaniu rolnika, zadeklarowanych przez niego we wniosku  o przyznanie płatności za 2015 r.;

                III.      zmiana może być dokonywana w zakresie wszystkich rodzajów elementów EFA.

Rolnik, który dokonał zmiany elementu proekologicznego, powinien, poinformować kierownika biura powiatowego ARiMR o tej zmianie, poprzez złożenie zmiany do wniosku o przyznanie płatności wraz z oświadczeniem o powierzchni obszarów proekologicznych. Złożenie ww. dokumentów spowoduje dostosowanie wniosku o przyznanie płatności do „faktycznej sytuacji” oraz nie będzie skutkowało nałożeniem kar administracyjnych związanych ze złożeniem zmiany po terminie lub brakiem realizacji praktyki utrzymania obszarów proekologicznych.

  1. Niezależnie od powyższego, jeżeli rolnik nie może wykonać zobowiązań związanych z utrzymaniem obszarów proekologicznych, w wyniku zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, w myśl przepisów UE, powinien powiadomić kierownika biura powiatowego ARiMR o zaistnieniu takich okoliczności i złożyć dowody potwierdzające ich wystąpienie, to znaczy oświadczenie o zaistnieniu siły wyższej  lub nadzwyczajnych okoliczności wraz z dowodami potwierdzającymi ich wystąpienie (Informację tą należy złożyć w terminie 15 dni od dnia, w którym rolnik będzie miał taką możliwość). W przypadku potwierdzenia, przez kierownika BP, wystąpienia siły wyższej (każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie), nie stosuje się kar administracyjnych z tytułu zaniechania realizacji praktyki utrzymania obszarów proekologicznych (EFA).  Co do zasady ustalenie czy dana sytuacja jest siłą wyższą czy nie, zależy od tego w jakich konkretnych okolicznościach doszło do danego zdarzenia, a więc czy w tych okolicznościach to zdarzenie było nadzwyczajne i nieprzewidywalne i których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności to w przypadku suszy:               

      I.      protokół oszacowania szkód w uprawach rolnych spowodowanych przez suszę, sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód,

lub w przypadku braku protokołu

                   II.      pisemne oświadczenia potwierdzające wystąpienie szkody w uprawach rolnych spowodowanej przez suszę, sporządzone przez dwóch świadków, którzy nie są domownikami rolnika

Skutki spowodowane suszą zdaniem samorządu rolniczego są dla rolników katastrofalne dlatego Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych złożył na ręce Premiera RP wniosek o uznanie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za obszar objęty stanem klęski żywiołowej. Tej tematyce poświęcono posiedzenie rządu w dniu 25 sierpnia br. Z komunikatu Rządu RP wynika, że nie ma podstaw prawnych do ogłoszenia stanu klęski żywiołowej, jednak rolnicy będę mogli skorzystać z różnych form pomocy.

Do końca września rolnicy będą mogli składać wnioski, a 10 października ruszy wypłata pomocy dla rolników poszkodowanych przez suszę. Łączna suma przyznanej w tej chwili rolnikom pomocy to ok. 488 milionów złotych. W tym 450 mln to bezpośrednia pomoc do hektara. Dodatkowo rząd 17 mln złotych będzie przeznaczonych na dopłaty do materiału siewnego i prawie 21,6 mln zł to pomoc dla plantatorów czarnej porzeczki. Wartość pomocy dla sadów i krzewów owocowych to 800 złotych, a dla pozostałych upraw 400 zł do hektara. Z zastrzeżeniem, że stawka ta zgodnie z prawem europejskim dotyczy gospodarstw, które ubezpieczyły się od przynajmniej jednego ryzyka pogodowego. Gospodarstwa nieubezpieczone będą miały tą pomoc pomniejszoną o połowę. Pomoc będzie udzielana dla tych gospodarstw, którem dysponują protokołami strat wykazującymi, że szkody spowodowane suszą obniżyły ich dochody o 30 %. Oprócz tego gospodarstwa rolników będą mogły liczyć na standardową pomoc polegająca na możliwości zaciągania nowych kredytów preferencyjnych, ułatwienia w spłacie starych oraz ułatwienia w wywiązaniu się ze zobowiązań wobec ANR oraz KRUS. 14 sierpnia br. Minister Rolnictwa wystąpił do Komisji Europejskiej o dodatkową pomoc dla producentów bydła mięsnego i mlecznego, tak, aby mogli kontynuować swoją działalność mimo suszy.  

Ostatnim punktem pomocy dla rolników poszkodowanych przez suszę jest przyśpieszenie wypłat tegorocznych płatności obszarowych – Minister finansów zobowiązał się, że przyśpieszy wypłatę unijnych dotacji w systemie zaliczkowym, a to oznacza, że jeszcze w tym roku rolnicy otrzymają na konta 8 mld zł.

            W posiedzeniu Zarządu IRWŁ wziął udział również Bogdan Cezary Dzierżek – Wiceprezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Podczas spotkania wyrażono obopólną wolę podjęcia kolejnych działań mających na celu wdrożenie programu „Rekultywacja gleb zakwaszonych poprzez wprowadzenie do nich wapna nawozowego”. W tej chwili trwają prace mające na celu przygotowanie dokumentacji dla Ministerstwa Środowiska o potrzebie realizacji tego programu. W trakcie dyskusji wyrażono nadzieję, że projekt uda się wdrożyć w pierwszej połowie 2016 roku, aby rolnicy mogli skorzystać z dotacji do wapnowania gleb, których zakwaszenie jest wywoływane również czynnikami antropogenicznymi, niezależnymi od rolników.