Grupy producentów owoców i warzyw

2 (2)

            Wsparcie finansowe skierowane do producentów rolnych przyznawane w ramach wspólnej organizacji rynków rolnych w krajach Unii Europejskiej obejmuje swym zakresem rynek owoców i warzyw. Dzięki pomocy finansowej udzielanej na rynku owoców i warzyw możliwe stało się utworzenie wielu podmiotów gospodarczych zrzeszających producentów owoców i warzyw, a w tym również grzybów. Na dzień 30 września 2013 roku status wstępnie uznanej grupy producentów posiada 219 podmiotów w całej Polsce.[1] W województwie łódzkim istnieje 11 wstępnie uznanych grup producentów oraz 8 organizacji producentów, które zakończyły realizację planów dochodzenia do uznania.[2]

            Producenci owoców i warzyw, aby otrzymać pomoc finansową, musieli założyć podmiot  posiadający osobowość prawną. Najczęściej występujące formy prawne grup producentów to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, rzadziej występują spółdzielnie i zrzeszenia. Kolejnym podstawowym warunkiem przyznania pomocy finansowej na utworzenie grupy producentów i prowadzenie działalności administracyjnej oraz na refundacje części poniesionych kosztów inwestycji jest opracowanie planu dochodzenia do uznania. Dokument ten zawiera między innymi informacje o działaniach realizowanych przez grupę producentów w okresie pięciu lat. Realizacja planu dochodzenia do uznania musi prowadzić do uzyskania statusu uznanej organizacji producentów. Plan zawiera również wykaz członków grupy. Grupa producentów musi liczyć minimum pięciu członków, posiadających gospodarstwo rolne na terenie kraju. Członkiem grupy producenckiej może być osoba, która wytwarza przynajmniej jeden z produktów ze względu, na które grupa ubiega się o wstępne uznanie zarówno w roku poprzedzającym złożenie do zaopiniowania planu dochodzenia do uznania w Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), w roku opiniowania, a także we wszystkich latach realizacji planu. Decyzję o wstępnym uznaniu grupy oraz decyzję o uznaniu za organizację producentów wydaje marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce siedziby grupy. Pomoc finansowa przyznawana jest przez dyrektora właściwego Oddziału Regionalnego ARiMR.

            Wsparcie na założenie grupy i prowadzenie działalności administracyjnej przyznawane jest w postaci ryczałtu do wielkości produkcji sprzedanej, pochodzącej z gospodarstw członków. Pomoc ta zróżnicowana jest w zależności od roku realizacji planu dochodzenia do uznania, wynosi w pierwszym i drugim roku 10%, w trzecim 8%, czwartym 6% i w piątym 4% dla sprzedaży do 1000 000 euro oraz powyżej tej kwoty odpowiednio 5%, 4%, 3%, 2%, a maksymalny limit tej pomocy w skali roku wynosi 100 000 euro.

            Inwestycje realizowane w ramach zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania refundowane są w wysokości 75% kosztów kwalifikowanych. Pomoc na realizację inwestycji pozwala grupie producentów na stworzenie infrastruktury oraz zakup środków technicznych umożliwiających zbiór, przechowywanie, magazynowanie, przygotowanie do sprzedaży oraz transport owoców i warzyw. Grupy producentów mogły wbudować i wyposażyć nowoczesne chłodnie i sortownie oraz zakupić nowoczesne maszyny, urządzenia i środki transportu, aby zapewnić zbiór, przechowywanie, transport produkcji, pochodzącej z gospodarstw członków grupy. Inwestycje muszą być realizowane w niezbędnym zakresie, czyli zabezpieczającym potrzeby grupy wynikające z produkcji jej członków. W związku z tym, że celem grupy jest wprowadzanie na rynek owoców i warzyw świeżych, w ramach tego wsparcia nie refunduje się kosztów inwestycji związanych z przetwórstwem.

            Znaczny wzrost liczby grup producentów oraz wzrost wydatków na inwestycje ujęte w planach dochodzenia do uznania w latach 2010-2011 spowodował znaczne zwiększenie wysokości środków finansowych skierowanych na tworzenie grup producentów owoców i warzyw, pochodzących z budżetu Wspólnoty. Zmiany te stały się główną przyczyną wprowadzenia Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 roku określającego wykaz niekwalifikowanych inwestycji oraz ograniczającego kwotę pomocy do 10 000 000 euro dla wszystkich krajów członkowskich. Od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia wysokość pomocy finansowej zależna stała się od wskaźników określanych przez Komisję Europejską na podstawie prognoz finansowych uwzględniających kwoty pomocy dla wszystkich grup producentów. W praktyce oznacza to, że wsparcie finansowe na realizacje inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania może być znacznie niższe niż 75 % poniesionych kosztów. Wprowadzone zmiany znacznie zahamowały tworzenie się nowych grup producentów owoców i warzyw. Tylko pomoc finansowa dla grup, które uzyskały status wstępnego uznania, podjęły zobowiązania finansowe lub zawarły prawnie wiążące umowy ze stronami trzecimi do minimum dwóch inwestycji przed dniem wejścia w życie wyżej wymienionego rozporządzenia, nie została objęta limitem 10 000 000 euro i przyznawana jest do wysokości kwot ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

            Pomoc finansowa na poziomie kraju dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw przyznana do dnia 30 września 2013 r. wynosiła 5 494 926,8 tysięcy złotych.[3] Rozmiar wsparcia przeznaczony na ten cel musiał mieć znaczny wpływ na rozwój obszarów wiejskich. Grupy producentów owoców i warzyw stały się ważnym czynnikiem rozwoju terenu, który objęły swą działalnością – tworzą miejsca pracy; prowadzą do zwiększenia dochodowości produkcji rolnej i tym samym do poprawy jakości życia na wsi; zobowiązane są do dbałości o środowisko i wysoką jakość produkcji, które są wymagane przy wprowadzaniu certyfikacji produkcji; wprowadzają nowoczesne technologie produkcji, zbioru, przechowywania oraz przygotowania do sprzedaży. Współdziałanie poprzez grupę niesie również bezpośrednie korzyści dla producentów, będących udziałowcami grup, np.: umożliwia wymianę doświadczeń; pozwala na zakup środków produkcji w hurtowych ilościach, dzięki czemu uzyskuje się niższe ceny i tym samym niższe koszty produkcji; zapewnia zbyt wyprodukowanych owoców i warzyw oraz wpływa na wzrost dochodowości działalności rolniczej.

                                                                                                        Aleksandra Janicka

 



[1]     Oficjalna strona internetowa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: http://www.arimr.gov.pl; stan na dzień 07.11.2013 r.

[2]    Oficjalna strona internetowa urzędu marszałkowskiego województwa łódzkiego: http://www.rolnictwo.lodzkie.pl/; stan na dzień 07.11.2013 r.

[3]   Oficjalna strona internetowa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: http://www.arimr.gov.pl; stan na dzień 07.11.2013 r.